Skip to main content

Royking er harðskapur

Sámal Matras Kristiansen, ikki-roykjari

Enn einaferð er eldur festur í kjakið um royking á almennum støðum. Grundgevingarnar eru nógvar bæði fyri ella ímóti, og ikki skulu hesar grundgevingar gjøgnumgangast í hesum brævi.Tó vil eg gjarna greiða frá míni støðu til royking.

Fyri meg at síggja er royking harðskapur. Royking er ikki einans skaðilig, tað er so nógv annað eisini. Avgerandi trupulleikin er, at tá roykt verður, har onnur eru til staðar, tá fremur roykjarin harðskap móti hinum. Í minsta lagi eigur roykjarin altíð at spyrja, um tað er í lagi, at harðskapurin verður framdur. Tað er greitt, at hjá øðrum, ið roykja, kennist royking ikki sum harðskapur, men hjá nógvum ikki-roykjarum er talan um sera grovan ágang.


At roykja og at sláa

Øll munnu vera samd um, at tað er skeivt at sláa onnur í einum handli, á eini skrivstovu, í einum bili – ja eisini í privata heiminum. Øll munnu vera samd um, at talan er um harðskap, ið í størri ella minni mun skaðar ofrið.Færri munnu geva sær gætur um, at tá fólk roykja í einum handli, á eini skrivstovu, í einum bili – ja eisini í privata heiminum – tá fremja hesi harðskap móti teimum, ið ikki ynskja hendan roykin. Og í summum førum er tað helst eitt størri brotsverk at blása tubbaksroyk á ein annan persón enn tað er at sláa ein annan persón. Tubbaksroykur kann jú í longdini føra til ræðuligar sjúkur, og hetta er vert at hugsa um hjá einum pápa, ið blæsur tubbaksroyk á børnini hjá sær. Ein slíkur pápi eigur at skilja, at hann spælir hazard við heilsuna hjá børnum sínum.

At roykja meðan onnur eru hjástødd er ágangur, harðskapur og ómetaliga sjálvsøkin atburður. Men hvat ein roykjari ger, tá viðkomandi ikki er saman við øðrum, er líkamikið. Tað finst jú heldur eingin lóggáva móti at sláa seg sjálvan...

Comments

Popular posts from this blog

Er Kommunuvalskipanin nøktandi?

Í Tórshavnar kommunu fekk Javnaðarflokkurin 41,3% av atkvøðunum til kommunuvalið, men hetta gav heili 53,8% av býráðslimunum. Orsøkin liggur í sonevnda d’Hondt-uppgerðarháttinum, ið gevur størri flokkum betri sømdir enn smáum. Hesin vansin gjørdist í ár serliga týðiligur í Tórshavnar kommunu, men eisini aðrastaðni, t.d. í Fuglafjarðar kommunu hendi tað sama.
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur, 14. nov. 12
Hendan greinin snýr seg ikki um hvørt hesir listar hava uppiborið teirra nývunna absolutta meiriluta, tí tað hava teir, tí soleiðis er vallógin. Men hvat er tað nú lógin í grundini sigur?
“§ 19. Stk. 2. Fyrst skal verða avgjørt, hvussu nógv valevni skulu verða vald fyri hvønn valevnislista. Samlaða atkvøðutalið fyri hvønn valevnislista verður at býta við 1, 2 3 o.s.fr., til hvørt atkvøðutalið er býtt við tali eins stórum og talið á sessum, sum avvarðandi valevnislisti kann hugsast at fáa í mesta lagi. Hægsta býtingartalið, sum soleiðis kemur fram, gevur tí lista, sum fær tað …

Føroyskur politikkur – moralpolitikkur

Føroyskur politikkur hevur søguliga verið lýstur við tveium ásum: vinstra/høgra og loysing/samband. Men seinastu tíðina hevur nógv verið tosað um, at vit nú byrja at síggja enn ein “etiskan” ás í føroyska politiska landslagnum, ið meiri byggir á moralskar spurningar enn á konkret valdsforhold og ræðisrætt á málsøkjum.

Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur

Ein “etiskur ásí” er í ávísan mun við at taka skap í føroyskum politikki. Moralur fyllir alsamt meiri í politiska landslagnum, og her er í seinastuni komið til skarpskeringar millum “moralkonservativ” og “moralprogressiv”, m.a. í víðagitna málinum um §266b. Tó er tað serliga tann konservativi (serliga religiøst-konservativi) bógvurin, ið hevur trinið inn á politiska landslagið, meðan tað saknast eitt "progressivt" alternativ.

Í Danmørk finst ein slíkur etiskur ási, har Dansk Folkeparti tekur at kalla somu
fremmandra- og framburðs-ivasomu støðu sum Miðflokkurin í Føroyum (tó er DF nationalt-konservativur, meðan MF er reli…

Útlendskar kvinnur í Føroyum - ein javnstøðutrupulleiki – og –møguleiki

Grein við støði í framløgu fyri Javnstøðunevndina á Fólkafundinum í Hoyvíkar skúla 21. Sept. 2012.
Føroyingar hava søguliga ikki havt serliga nógvar útlendingar, um sæð verður burtur frá dønum, ið hava búsett seg í Føroyum. Útlendingur skal vanliga skiljast sum ein, ið er føddur aðrastaðni enn í Føroyum, men í hesi greinini viðgeri eg einans útlendingar frá ikki-Norðurlondum.
Rákið seinastu árini hevur verið, at tað koma alsamt fleiri útlendskar kvinnur til Føroya, og hesar eru nú við at verða ein týðandi samfelagsbólkur í ymiskum pørtum av landinum. Vit vita sera lítið um tær, men í stóran mun verða tær giftar við føroyskum monnum. Til ber at siga, at fráflytandi føroysku kvinnurnar skapa eitt tómrúm, ið í ávísan mun verður fylt av hesum útlendskum kvinnum.
Hvar koma útlendingarnir so frá? Við fyriliti fyri, at hagtølini tíverri eru sera ófullfíggjað, hómast tó nøkur mynstur. Flestu útlendingar koma frá “Europa annars”, tvs. Europa uttan Norðurlond, og her eru menn í yvirtali seinnu…