Thursday, November 27, 2008

Mammurnar búgva kring alt landið


Viðhvørt verður man skakkur yvir hvørjar yvirskriftir sleppa gjøgnum nálareygað í føroysku bløðunum. Mánadagin 24. novembur stóð ein lítil grein undir yvirskriftini “Mammurnar búgva í høvuðsstaðnum”. Hetta er sjálvandi ein øgilig yvirskrift, men eisini rættiliga kryptisk. Man hetta merkja, at konufólk á bygd ikki longur fáa børn? Ella man talan vera um eina søgu um konufólk, ið eru rýmd frá monnunum og eru flutt til Havnar? Man kann ikki siga, at yvirskriftin er serliga kunnandi, men hóast hetta er hon onkursvegna lokkandi, og týsmorgun 25. novembur rangeraði hon eisini sum nummar 2 á yvirlitinum yvir “Mest sent”. Tað tykist sum hava rættiliga nógv latið seg lokka av hesi mystisku og kryptisku yvirskriftini. 

Your browser may not support display of this image. 

Men nú til innihaldið. Hvat er tað so, sum stendur í greinini? Jú, har stendur mínsann einki annað enn hvar kvinnur, ið áttu børn í 2007 búðu. Alt gott um tað; tað er sjálvandi relevant kunning. Tølini eru endurgivin í aðru kolonnu í talvuni omanfyri. Eg giti, at greinskrivarin hevur sæð hetta stóra talið fyri Tórshavn, hevur sæð seg kunna skriva eina skjóta søgu og ikki hevur hugsað meiri um tað.  

Men hví ikki heldur fara inn og spyrja hví tað í 2007 vóru relativt færri kvinnur búsitandi í Tórshavn (+Hoyvík og Argir), ið fingu børn, enn fólkatalið í økinum leggur upp til? Og hví ikki fara inn og hyggja eftir hví tað í mun til fólkatalið búðu so nógvar kvinnur við nýføðingum í Eysturoy, Norðoyggjum og Streymoy (undantikin Tórshavn) í 2007? Og hví ikki fara inn og hyggja eftir hví tað í mun til fólkatalið vóru so ekstremt fáar kvinnur við nýføðingum í Suðuroy og í Sandoy í 2007?  

Tað hevur sjálvandi fyrst og fremst nakað at gera við demografisku samansetingina av fólkinum í ymisku økjunum, men kann eisini hava nakað at gera við ymiskar hugburðir til børn. Til dømis kann væl hugsast, at religiøsiteturin er við til at økja talið á børnum í landnyrðingsføroyum. Skal tó ikki fara longur niður í hesa diskussiónina á hesum staði. 

Tølini, ið vórðu endurgivin í Dimmalætting 24. novembur, eru serstakliga áhugaverd. Men greinskrivarin hevur eftir øllum at døma ikki givið sær far um tær nógvu spennandi søgurnar, ið kundu verið skrivaðar burturúr tølunum. Í staðin hevur greinskrivarin valt ein ómetaliga keðiligan vinkul og eina beinleiðis misvísandi yvirskrift, ið tangerar “falska vørulýsing”. 

Harumframt vil eg skoyta upp í, at yvirskriftin eisini er misvísandi á ein annan hátt. Tað finnast jú túsundtals mammur kring landið, ið eiga børn, ið ikki eru fødd í 2007. Eru tær nú ikki at rokna fyri mammur longur?  
 

Sámal Matras Kristiansen,
samfelagsfrøðingur 

No comments:

Valið millum arbeiði og frítíð

Prentað sum kronikk í Dimmalætting 4. august 2017 Í løtuni hava nógvir føroyingar summarfrí. Dagligu pliktirnar eru lagdar til síðis na...