Skip to main content

Hvussu lurtar man eftir einum “navni”?


(eitt sindur øðrvísi ummæli)


Á G! leygarkvøldið fingu gestir á G! og føroyingar annars at vita, at “stóru nøvnini” ikki kundu lenda vegna mjørka. G! fekk bjargað støðuni við at rokera í skránni og fáa Teit Lassen at framføra um miðnáttarleitið. Samanlagt sostatt ein fínur festivalur, hóast  tey “størstu nøvnini” ikki kundu koma.

Men nær eru fólk farin at lurta eftir “nøvnum”? Eg eri so gamaldags, at eg framvegis lurti eftir “bólkum”, tvs. nøkrum fólkum, ið spæla á nøkur ljóðføri og syngja. Fyri meg er tað líkasum meiningin við tí heila: at hoyra væl úr hondum greiddan tónleik – at hoyra dugnaskap og kreativitet og at hoyra nakað nýtt.

Men tað tykist sum at nógv fólk ganga meiri upp í “nøvn” enn bólkarnar sum so. Kennir man “navnið”, dámar man tónleikin. Kennir man ikki “navnið”, heldur man, at tað er skræpa.  

Úrslitið er, at á festivalum sum G! eru túsundtals fólk, ið klumpa seg saman at hoyra vælpromoveraðu “stóru nøvnini” sum “Kapten Röd”, “Frændur” og “Teitur”, meðan aðrir frálíkir bólkar mugu spæla fyri fáum hundrað fólkum ella færri.


Tit lumpa bara tykkum sjálvi

Hóast eg partvíst haldi tað vera synd fyri teir nógvu frálíku tónleikararnar, ið hava havt ov fáar áhoyrarar á G!, so haldi eg tað vera meiri synd í øllum tykkum, ið ikki hoyrdu hesar frálíku bólkarnar. Tit kenna ikki “navnið”, og tí tykist bólkurin ikki áhugaverdur hjá tykkum.

Tit minna meg mest um forkelað børn, ið helst bara vilja eta kylling og chips, tí tað vita tit hvat er: tit hava roynt tað fyrr, og tað passar til tykkara vanabundnu, kræsnu tungur. Av tí sama leggja tit heldur ikki í at royna nýggjar tónlistarligar rættir. Tit vilja hava nakað tit kenna: tónlistarligan grillmat, so at siga. Men tað eru bara tit sjálvi, ið missa øll tey upplivilsi, ið tónleikurin annars kann bjóða, um man førkar seg eitt sindur burtur frá main-stream. Tit lumpa bara tykkum sjálvi við at vera fordómsfull og bangin fyri tí ókenda.

Eg vil heita á tykkum um at gera ein størri innsats, tá tað kemur til tónleik. Hvørja ferð man víðkar sín sjónarring, fær man nakrar nýggjar referansur, ið gera tað møguligt at skilja og dáma øðrvísi tónleik. Man fær snøgt sagt betri tónlistarlig fatanarevni við at lurta eftir nógvum og fjølbroyttum tónleiki.

Í minsta lagi áttu tit at gjørt tykkum sjálvum tann beina ikki einans at stara tykkum blind á “stóru nøvnini” á plakatini, men gera eitt sindur av research, so tit hava okkurt at grunda tykkara fordómar á. Tað er so lætt í hesum tíðum við smartphones, har tit kunnu liggja og surfa, meðan tit liggja brakk dagen derpå.


Hvat hendir á G! ?

Nú skulu fólk endiliga ikki halda, at mær ikki dámar “stór nøvn”. T.d. var konsertin við “D.A.D.”  á Summarfestivalinum í fjør eitt framúr upplivilsi, eins og avgjørt gleddi meg til at hoyra “Tim Christensen and The Damn Crystals” (“størsta navnið” mátað í nøgd av bókstavum). Men umvent vóru “smærri nøvn” sum t.d. “Benjamin”, “Dánjal”, “Kaj Klein” og “Monkey Rat” eisini stór upplivilsi á G! í ár. Fyri ikki at gloyma “Amsterdam Klezmer Band”.

Dagin fyri G! varð eg spurdur “hvat hendir á G!”, undirforstaðið hvørjum eg ætlaði at lurta eftir. Mítt svar var einfalt: “Har hendir G!”. Besta orsøkin at fara á G! er, at man gjøgnum tríggjar dagar sleppur at hoyra eina rúgvu av væl valdum góðskutónleiki – kendar sum ókendar bólkar. Eg keypi atgongumerki til G! so skjótt seðlarnir koma út, tí eg veit, at tað altíð vil vera nógv feitt at hoyra á G!

Og nú fari eg at gleða meg til Summarfestivalin...


Sámal Matras Kristiansen,
trúgvur festivalgestur

Comments

Popular posts from this blog

Er Kommunuvalskipanin nøktandi?

Í Tórshavnar kommunu fekk Javnaðarflokkurin 41,3% av atkvøðunum til kommunuvalið, men hetta gav heili 53,8% av býráðslimunum. Orsøkin liggur í sonevnda d’Hondt-uppgerðarháttinum, ið gevur størri flokkum betri sømdir enn smáum. Hesin vansin gjørdist í ár serliga týðiligur í Tórshavnar kommunu, men eisini aðrastaðni, t.d. í Fuglafjarðar kommunu hendi tað sama.
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur, 14. nov. 12
Hendan greinin snýr seg ikki um hvørt hesir listar hava uppiborið teirra nývunna absolutta meiriluta, tí tað hava teir, tí soleiðis er vallógin. Men hvat er tað nú lógin í grundini sigur?
“§ 19. Stk. 2. Fyrst skal verða avgjørt, hvussu nógv valevni skulu verða vald fyri hvønn valevnislista. Samlaða atkvøðutalið fyri hvønn valevnislista verður at býta við 1, 2 3 o.s.fr., til hvørt atkvøðutalið er býtt við tali eins stórum og talið á sessum, sum avvarðandi valevnislisti kann hugsast at fáa í mesta lagi. Hægsta býtingartalið, sum soleiðis kemur fram, gevur tí lista, sum fær tað …

Føroyskur politikkur – moralpolitikkur

Føroyskur politikkur hevur søguliga verið lýstur við tveium ásum: vinstra/høgra og loysing/samband. Men seinastu tíðina hevur nógv verið tosað um, at vit nú byrja at síggja enn ein “etiskan” ás í føroyska politiska landslagnum, ið meiri byggir á moralskar spurningar enn á konkret valdsforhold og ræðisrætt á málsøkjum.

Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur

Ein “etiskur ásí” er í ávísan mun við at taka skap í føroyskum politikki. Moralur fyllir alsamt meiri í politiska landslagnum, og her er í seinastuni komið til skarpskeringar millum “moralkonservativ” og “moralprogressiv”, m.a. í víðagitna málinum um §266b. Tó er tað serliga tann konservativi (serliga religiøst-konservativi) bógvurin, ið hevur trinið inn á politiska landslagið, meðan tað saknast eitt "progressivt" alternativ.

Í Danmørk finst ein slíkur etiskur ási, har Dansk Folkeparti tekur at kalla somu
fremmandra- og framburðs-ivasomu støðu sum Miðflokkurin í Føroyum (tó er DF nationalt-konservativur, meðan MF er reli…

Útlendskar kvinnur í Føroyum - ein javnstøðutrupulleiki – og –møguleiki

Grein við støði í framløgu fyri Javnstøðunevndina á Fólkafundinum í Hoyvíkar skúla 21. Sept. 2012.
Føroyingar hava søguliga ikki havt serliga nógvar útlendingar, um sæð verður burtur frá dønum, ið hava búsett seg í Føroyum. Útlendingur skal vanliga skiljast sum ein, ið er føddur aðrastaðni enn í Føroyum, men í hesi greinini viðgeri eg einans útlendingar frá ikki-Norðurlondum.
Rákið seinastu árini hevur verið, at tað koma alsamt fleiri útlendskar kvinnur til Føroya, og hesar eru nú við at verða ein týðandi samfelagsbólkur í ymiskum pørtum av landinum. Vit vita sera lítið um tær, men í stóran mun verða tær giftar við føroyskum monnum. Til ber at siga, at fráflytandi føroysku kvinnurnar skapa eitt tómrúm, ið í ávísan mun verður fylt av hesum útlendskum kvinnum.
Hvar koma útlendingarnir so frá? Við fyriliti fyri, at hagtølini tíverri eru sera ófullfíggjað, hómast tó nøkur mynstur. Flestu útlendingar koma frá “Europa annars”, tvs. Europa uttan Norðurlond, og her eru menn í yvirtali seinnu…