Skip to main content

Færøsk/østnordiske betydningsforskydninger

(Fra en Facebook-diskussion 18. januar 2017)

Færøsk og dansk/norsk/svensk har mange af de samme ord, men forskellige betydninger. F.eks.:

- Binda (binde) = strikke
- Blikk (blik) = dåse
- Bolla (bolle) = bakse
- Duga (du) = være god til
- Eta (æde) = spise (kun dyr æder på dansk)
- Evni (evne) = emne
- Fara (fare) = gå
- Gilla (gilla, sv.) = have sex
- Greiða (greje) = rede (håret)
- Halda (holde) = synes / mene (kan også betyde holde)
- Hevja (hæve) = hejse
- Lata (lade) = give
- Leika (lege) = spille
- Leypa (løbe) = springe
- Lukkast (lykkes) = nå (at nå noget)/lykkes.
- Mala (male) = snurre
- Merkja (mærke) = betyde
- Missa (miste) = tabe (noget)
- Muga (må) = være nødt til
- Reisa (rejse) = løfte
- Renna (rende) = løbe
- Rigga (rigge) = fungere / du
- Ring (ringe) = dårlig el. svær
- Siga frá (sige fra) = fortælle.
- Skilja (skille) = forstå
- Skræða (skrælle) = rive (f.eks. itu)
- Sleipa (slæbe) = trække
- Sleppa (slippe) = få lov til / måtte (norsk: være fri)
- Snara (snurre) = dreje
- Snedigur (snedig) = mærkelig
- Snild (snill) = smart
- Snýsa (snuse) = snøfte
- Spilla (spilde) = fordærve.
- Spæla (spille) = lege
- Stongja (gl. da. stænge) = lukke/låse.
- Strika (strege) = stryge / fjerne
- Svert (svært) = tungt
- Tapa (tabe) = tabe (f.eks. en kamp)
- Teska (tæske) = hviske
- Týða (tyde) = betyde el. oversætte

Comments

Popular posts from this blog

Er Kommunuvalskipanin nøktandi?

Í Tórshavnar kommunu fekk Javnaðarflokkurin 41,3% av atkvøðunum til kommunuvalið, men hetta gav heili 53,8% av býráðslimunum. Orsøkin liggur í sonevnda d’Hondt-uppgerðarháttinum, ið gevur størri flokkum betri sømdir enn smáum. Hesin vansin gjørdist í ár serliga týðiligur í Tórshavnar kommunu, men eisini aðrastaðni, t.d. í Fuglafjarðar kommunu hendi tað sama.
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur, 14. nov. 12
Hendan greinin snýr seg ikki um hvørt hesir listar hava uppiborið teirra nývunna absolutta meiriluta, tí tað hava teir, tí soleiðis er vallógin. Men hvat er tað nú lógin í grundini sigur?
“§ 19. Stk. 2. Fyrst skal verða avgjørt, hvussu nógv valevni skulu verða vald fyri hvønn valevnislista. Samlaða atkvøðutalið fyri hvønn valevnislista verður at býta við 1, 2 3 o.s.fr., til hvørt atkvøðutalið er býtt við tali eins stórum og talið á sessum, sum avvarðandi valevnislisti kann hugsast at fáa í mesta lagi. Hægsta býtingartalið, sum soleiðis kemur fram, gevur tí lista, sum fær tað …

Føroyskur politikkur – moralpolitikkur

Føroyskur politikkur hevur søguliga verið lýstur við tveium ásum: vinstra/høgra og loysing/samband. Men seinastu tíðina hevur nógv verið tosað um, at vit nú byrja at síggja enn ein “etiskan” ás í føroyska politiska landslagnum, ið meiri byggir á moralskar spurningar enn á konkret valdsforhold og ræðisrætt á málsøkjum.

Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur

Ein “etiskur ásí” er í ávísan mun við at taka skap í føroyskum politikki. Moralur fyllir alsamt meiri í politiska landslagnum, og her er í seinastuni komið til skarpskeringar millum “moralkonservativ” og “moralprogressiv”, m.a. í víðagitna málinum um §266b. Tó er tað serliga tann konservativi (serliga religiøst-konservativi) bógvurin, ið hevur trinið inn á politiska landslagið, meðan tað saknast eitt "progressivt" alternativ.

Í Danmørk finst ein slíkur etiskur ási, har Dansk Folkeparti tekur at kalla somu
fremmandra- og framburðs-ivasomu støðu sum Miðflokkurin í Føroyum (tó er DF nationalt-konservativur, meðan MF er reli…

Útlendskar kvinnur í Føroyum - ein javnstøðutrupulleiki – og –møguleiki

Grein við støði í framløgu fyri Javnstøðunevndina á Fólkafundinum í Hoyvíkar skúla 21. Sept. 2012.
Føroyingar hava søguliga ikki havt serliga nógvar útlendingar, um sæð verður burtur frá dønum, ið hava búsett seg í Føroyum. Útlendingur skal vanliga skiljast sum ein, ið er føddur aðrastaðni enn í Føroyum, men í hesi greinini viðgeri eg einans útlendingar frá ikki-Norðurlondum.
Rákið seinastu árini hevur verið, at tað koma alsamt fleiri útlendskar kvinnur til Føroya, og hesar eru nú við at verða ein týðandi samfelagsbólkur í ymiskum pørtum av landinum. Vit vita sera lítið um tær, men í stóran mun verða tær giftar við føroyskum monnum. Til ber at siga, at fráflytandi føroysku kvinnurnar skapa eitt tómrúm, ið í ávísan mun verður fylt av hesum útlendskum kvinnum.
Hvar koma útlendingarnir so frá? Við fyriliti fyri, at hagtølini tíverri eru sera ófullfíggjað, hómast tó nøkur mynstur. Flestu útlendingar koma frá “Europa annars”, tvs. Europa uttan Norðurlond, og her eru menn í yvirtali seinnu…